فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

تحلیل وضعیت و ارائه راهبردهای توسعه اقتصاد دیجیتال ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشکده مهندسی مکانیک، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 استادیار پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، تهران، ایران.
10.22034/es.2026.560930.1909
چکیده
اقتصاد دیجیتال به‌عنوان یکی از مهم‌ترین پیشران‌های توسعه اقتصادی و افزایش رقابت‌پذیری کشورها در سطح جهانی، نقش فزاینده‌ای در تحول ساختارهای اقتصادی ایفا کرده است. در همین راستا، کشورها در حال حرکت به‌سوی تدوین الگوهای توسعه مبتنی بر فناوری‌های دیجیتال هستند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت اقتصاد دیجیتال ایران و شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه آن، از چارچوب تحلیل SWOT بهره گرفته است. روش پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی و کیفی بوده و داده‌ها از طریق مرور نظام‌مند منابع علمی و گزارش‌های معتبر بین‌المللی و داخلی، به همراه مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان حوزه اقتصاد دیجیتال گردآوری شده است. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون کدگذاری و تحلیل شده و در نهایت عوامل در قالب نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها طبقه‌بندی شدند. نتایج نشان می‌دهد که ایران از ظرفیت‌هایی همچون نیروی انسانی متخصص و مستعد و توانمندی در توسعه نرم‌افزار و خدمات دیجیتال برخوردار است. در مقابل، چالش‌هایی نظیر تعدد نهادهای سیاست‌گذار، پیچیدگی‌های مقرراتی، محدودیت سرمایه‌گذاری و ضعف زیرساخت‌های ارتباطی از مهم‌ترین موانع توسعه این حوزه محسوب می‌شوند. همچنین فرصت‌هایی مانند توسعه دولت دیجیتال، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و دیجیتالی‌سازی صنایع و تهدیدهایی نظیر تحریم‌ها، بی‌ثباتی اقتصادی و مهاجرت نیروی انسانی متخصص شناسایی شد. در نهایت، بر اساس نتایج حاصل، راهبردهایی برای توسعه پایدار اقتصاد دیجیتال در ایران ارائه شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 19 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 09 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 28 تیر 1405