فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

تحلیل نظری سیاست‌های اصل ۴۴ با واکاوی رویکرد کاتالاکسی و نظریه لیبرالیسم اقتصادی نسبت به نقش دولت در اقتصاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه مدیریت، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
10.22034/es.2026.570311.1924
چکیده
در نظریات مختلف نوع نگاه به دولت، محدوده اختیارات، تعاریف از نفع عامه و اهداف دولت‌ها متفاوت است، بر همین اساس در این پژوهش تلاش شده است با مرور و قیاس مفاهیم به روش تحلیلی، ابتدا به مفهوم مدیریت دولتی و مؤلفه‌های اصلی آن پرداخته و با واکاوی رویکرد کاتالاکسی و نظریه لیبرالیسم اقتصادی، ضمن تطبیق با سیاست‌های اصل ۴۴، به بررسی ابعاد نقش دولت بپردازد. این پژوهش به دنبال آن است تا نشان دهد چگونه برداشت‌های متفاوت از سازوکارهای مبادله، به الگوهای متفاوتی از مدیریت دولتی منجر می‌شود. بر اساس بخشی از آنچه حاصل شده است، در سیاست‌های کلی اصل 44 از یک سو حوزه مجاز فعالیت‌های اقتصادی بخش خصوصی و تعاونی گسترش می‌یابد و از سوی دیگر حوزه فعالیت‌های اقتصادی دولت محدود شده است اما مهم‌تر از جا به جایی سهم بخش‌ها، تحول در ماهیت عملکرد و نقش بخش‌هاست که در قیاس با رویکرد کاتالاکسی و لیبرالیسم اقتصادی تفاوت‌ها و شباهت‌هایی دارد. همچنین به دلیل ویژگی‌های تعدیل شده بازار آزاد در کاتالاکسی، برخی دیدگاه‌های هایک در این موضوع را نوعی اتصال بین لیبرالیسم و نئولیبرالیسم و یا یک بازار آزاد تعدیل شده معرفی می‌کنند و معتقدند کاتالاکسی، جوهر اقتصاد بازار را بسیار بهتر منعکس می‌کند. این در حالی است که تبدیل تکاملی بازار مالکانه به کاتالاکسی آن را به یک حالت حداقلی تبدیل می‌کند و نابرابری‌ها، انحصارات و درگیری‌های مختلف ممکن است آزادی‌های مدنظر لیبرالیسم را تهدید کند. برخی منتقدان نئولیبرالیسم هم نظریات هایک را ابزاری برای توجیه نابرابری‌های ناشی از توسعه نگاه بازار آزاد می‌دانند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 17 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 28 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 22 شهریور 1405