دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22034/es.2026.546650.1894
چکیده
بیثباتی مستمر در بازار ارز طی دهههای گذشته، یکی از چالشهای ساختاری اقتصاد ایران به شمار میرود. نوسانات قابل توجه نرخ ارز، شکلگیری و گسترش بازارهای غیررسمی، تعدد نرخهای ارزی و فقدان هماهنگی کافی میان نهادهای مرتبط با سیاستگذاری پولی و ارزی،از جمله عواملی بودهاند که بر کارایی بازار ارز و عملکرد متغیرهای کلان اقتصادی تأثیر منفی گذاشتهاند. تداوم این شرایط، ضرورت بازنگری در سازوکارهای مدیریت بازار ارز و اتخاذ رویکردهای منسجم، پیشگیرانه و تنظیمگرانه از سوی نهادهای مسئول -بهویژه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران- را بیش از گذشته آشکار ساخته است.در پاسخ به این نیاز "مرکز مبادله ارز و طلای ایران" بهعنوان نهادی نوین و فناورمحور ایجاد شد تا با هدف شفافسازی فرآیندهای ارزی، کاهش فعالیتهای سفتهبازانه، تقویت مرجعیت نرخ رسمی و تأمین نیازهای واقعی تجارت خارجی، نقش یک سکوی تنظیمگر را ایفا کند. در این راستا، پژوهش حاضر با بهرهگیری از چارچوب تحلیلی SWOT، نقش آن مرکز در مدیریت نظام ارزی کشور را از منظر نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها مورد بررسی قرار میدهد. یافتههای پژوهش مؤید آن است که مرکز مبادله ارز و طلای ایران در یک موقعیت راهبردی مطلوب قرار دارد و راهبردهای تهاجمی (SO) در اولویت نخست هستند. در میان این راهبردها، راهبرد "طراحی سازوکارهای رسمی برای جذب منابع صادراتی و سرمایههای ارزی ایرانیان خارج از کشور مبتنی بر مشوقهای هدفمند و تضمین شفافیت قیمتی" با بالاترین امتیاز جذابیت، بهعنوان مؤثرترین گزینه معرفی شده است. اجرای این راهبرد میتواند با تقویت سمت عرضه ارز، افزایش اعتماد فعالان اقتصادی و کاهش نقش بازارهای غیررسمی، جایگاه مرکز را در تثبیت نرخ ارز ارتقاء دهد و به اصلاح معماری سیاست ارزی کشور و افزایش تابآوری اقتصاد در برابر شوکهای خارجی کمک نماید.
کاظمپور,میرسعید . (1405). ارزیابی نقش مرکز مبادله ارز و طلای ایران در مدیریت نظام ارزی کشور و ارائه راهبردهای کاربردی. (e247940). فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی, 15(2), e247940 doi: 10.22034/es.2026.546650.1894
MLA
کاظمپور,میرسعید . "ارزیابی نقش مرکز مبادله ارز و طلای ایران در مدیریت نظام ارزی کشور و ارائه راهبردهای کاربردی" .e247940 , فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی, 15, 2, 1405, e247940. doi: 10.22034/es.2026.546650.1894
HARVARD
کاظمپور میرسعید. (1405). 'ارزیابی نقش مرکز مبادله ارز و طلای ایران در مدیریت نظام ارزی کشور و ارائه راهبردهای کاربردی', فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی, 15(2), e247940. doi: 10.22034/es.2026.546650.1894
CHICAGO
میرسعید کاظمپور, "ارزیابی نقش مرکز مبادله ارز و طلای ایران در مدیریت نظام ارزی کشور و ارائه راهبردهای کاربردی," فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی, 15 2 (1405): e247940, doi: 10.22034/es.2026.546650.1894
VANCOUVER
کاظمپور میرسعید. ارزیابی نقش مرکز مبادله ارز و طلای ایران در مدیریت نظام ارزی کشور و ارائه راهبردهای کاربردی. راهبرد اقتصادی. 1405;15(2):e247940. doi: 10.22034/es.2026.546650.1894
