1
دانشجوی کارشناسیارشد معارف اسلامی و مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2
استادیار گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
3
دانشیار گروه مدیریت کسبوکار، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.
10.22034/es.2026.509975.1839
چکیده
در سالهای اخیر، استفاده از هوش مصنوعی در نظام بانکی به یکی از الزامات اساسی برای افزایش کارایی، کاهش هزینهها و بهبود تجربه مشتری تبدیل شده است. تحولات سریع فناوریهای دیجیتال، بانکها را ملزم به بازنگری در فرآیندهای سنتی و تطبیق با ابزارهای نوین کرده است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق آمیخته متوالی اکتشافی انجام شده است. در مرحله اول با رویکرد کیفی، با ۱۲ نفر از خبرگان صنعت بانکداری مصاحبههای نیمه ساختاریافته صورت گرفت و با استفاده از تحلیل مضمون، ۳۱۴ مضمون پایه، ۲۲ مضمون سازماندهنده و ۲ مضمون فراگیر استخراج شد. در مرحله دوم با رویکرد کمی، از طریق توزیع پرسشنامه و بهرهگیری از تحلیل اهمیت عملکرد، فرصتها و چالشهای شناساییشده اولویتبندی شدند.نتایج تحقیق نشان میدهد که ۱۲ فرصت و ۱۰ چالش کلیدی در مسیر تحول نظام بانکداری جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر هوش مصنوعی وجود دارد. از مهمترین فرصتها میتوان به شخصیسازی خدمات بانکی، استفاده از رباتها برای پشتیبانی مشتریان و تشخیص ناهنجاریها و کشف تقلب در تراکنشها اشاره کرد. در مقابل، چهارچوبهای قانونی و تنظیمگری، حفظ حریم خصوصی و امنیت دادهها، دسترسی، کیفیت و یکپارچگی دادهها و مهاجرت و کمبود نیروی متخصص از مهمترین چالشهای پیش روی بانکها در این حوزه محسوب میشوند. یافتههای این پژوهش میتواند به سیاستگذاران و مدیران بانکی در تدوین راهبردهای مؤثر برای بهرهگیری بهینه از هوش مصنوعی کمک کند.
هدایت نیا, علیرضا, قوام, محمدحسین, و بنی اسد, رضا. (1405). شناسایی و اولویتبندی فرصتها و چالشهای نظام بانکداری جمهوری اسلامی ایران در عصر هوش مصنوعی. (e247937). فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی, 15(2), e247937 https://doi.org/10.22034/es.2026.509975.1839
MLA
هدایت نیا, علیرضا, قوام, محمدحسین, و بنی اسد, رضا. "شناسایی و اولویتبندی فرصتها و چالشهای نظام بانکداری جمهوری اسلامی ایران در عصر هوش مصنوعی" .e247937 , فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی, 15, 2, 1405, e247937. doi: 10.22034/es.2026.509975.1839
HARVARD
هدایت نیا علیرضا, قوام محمدحسین, بنی اسد رضا. (1405). 'شناسایی و اولویتبندی فرصتها و چالشهای نظام بانکداری جمهوری اسلامی ایران در عصر هوش مصنوعی', فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی, 15(2), e247937. doi: 10.22034/es.2026.509975.1839
CHICAGO
علیرضا هدایت نیا, محمدحسین قوام و رضا بنی اسد, "شناسایی و اولویتبندی فرصتها و چالشهای نظام بانکداری جمهوری اسلامی ایران در عصر هوش مصنوعی," فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی, 15 2 (1405): e247937, doi: 10.22034/es.2026.509975.1839
VANCOUVER
هدایت نیا علیرضا, قوام محمدحسین, بنی اسد رضا. شناسایی و اولویتبندی فرصتها و چالشهای نظام بانکداری جمهوری اسلامی ایران در عصر هوش مصنوعی. راهبرد اقتصادی. 1405;15(2):e247937. doi: 10.22034/es.2026.509975.1839
