فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

تحلیل راهبردی ـ میدانی چند عامل مؤثر بر صادرات گاز مایع به مقاصد منتخب (در چهارچوب سیاست‌های کلان انرژی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
10.22034/es.2026.568399.1922
چکیده
هدف این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر صادرات گاز مایع ایران به سه کشور چین، هند و ژاپن در دوره 1388 تا 1403 در چهارچوب سیاست‌های کلان انرژی است. مطابق با این سیاست‌ها، جایگزینی صادرات فرآورده‌های نفت، گاز و پتروشیمی به‌جای صدور نفت خام و گاز طبیعی اهمیت زیادی دارد؛ بنابراین متغیرهای مورد بررسی شامل تولید ناخالص داخلی کشورهای مقصد، نرخ ارز واقعی، هزینه حمل‌ونقل دریایی، قیمت جهانی گاز مایع، تحریم‌های اقتصادی و خصوصی‌سازی در صنعت پتروشیمی ایران بودند. نتایج کلی پژوهش نشان داد، تولید ناخالص داخلی کشورهای مقصد و خصوصی‌سازی تأثیر مثبت و معناداری بر صادرات داشته، تحریم‌ها و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل اثرمنفی بر صادرات گاز مایع ایران داشته است. براین‌اساس، پیشنهاد می‌شود در راستای سیاست‌های کلان انرژی، سیاست‌گذاران با ثبات نرخ ارز، توسعه ناوگان و زیرساخت‌های حمل‌ونقل دریایی و کاهش ریسک‌های ناشی از تحریم‌ها در صنعت پتروشیمی، زمینه افزایش توان رقابتی و پایداری صادرات گاز مایع کشور را فراهم کنند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

جعفری، محمد (1399). راهبردهای تعیین اولویت‌های تخصیص سوخت گاز مایع (LPG) در کشور. ماهنامه علمی امنیت اقتصادی، 8(12)، 3-14.
حیدری، مهدی و عباسیان، عزت‌الله (1400). بررسی عوامل مؤثر بر توسعه صادرات در صنایع پتروشیمی. نشریه تحقیقات اقتصادی، (135).
دایی کریم‌زاده، سعید (1393). بررسی تأثیر نرخ ارز واقعی بر صادرات غیرنفتی ایران. فصلنامه اقتصاد مالی، (29).
دژپسند، فرهاد؛ یزدانی، مهدی؛ تقوی، علی و مریدی، فاضل (1404). اثرات تحریم‌های اقتصادی بر صنعت نفت و گاز ایران. نشریه مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت، 17(65)، 139-166.
ورهرامی، ویدا؛ درگاهی، حسن و بیرانوند، فرانک (1397). تأثیر خصوصی‌سازی بر عملکرد صادراتی شرکت‌های پتروشیمی ایران مطالعه موردی: صادرات پلی‌اتیلن. نشریه اقتصاد و الگوسازی، (34).
 
Argus media, 2023 & 2025
Arıcan, Ozan Hikmet, Ünal, Ali Umut (2025). Risk Assessment in LPG and LNG Operation Processes in Maritime Transport: Delphi and Fault Tree Analysis Approach. Processes, 13(4), 1136.
Depraiter, L. & Goutte, S. (2025). Geopolitical risk and the global supply of rare earth permanent magnets: Insights from China’s export trends. Energy Economics, (146).
IEA (2022a). Oil Market Report. March, online.
Liang Jing, Deborah Gordon & Joule A. Bergerson (2024). Carbon intensity of global crude oil refining and mitigation potential. Nature Climate Change.
Mariev, O. & Monirul, M. (2025). The impact of financial stress, governance, and geopolitics on Europe's energy transition mineral trade. Energy Economics, (146).
Ruhl, C. (2023). Energy Sanctions and the Global Economy: Mandated vs Unilateral Sanctions. International Economics and Economic Policy, (19).

  • تاریخ دریافت 03 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 23 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 26 اردیبهشت 1405