فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

تحلیل‌ قانون پایانه‌ های فروشگاهی‌ و سامانه‌ مودیان با هدف افزایش مشارکت مردم در گسترش فرهنگ مالیات دهی هوشمند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناسی‌ ارشد حسابداری ،کارمند بانک ملی ایران،تهران ،ایران
2 دکتری حسابداری، کارشناس سازمان امور مالیاتی‌، تهران،ایران
3 دکتری اقتصاد، کارشناس سازمان امور مالیاتی‌،تهران ایران
چکیده
پرداخت مالیات یکی از متداول­ترین و بالقوه­ترین تعاملاتی است که شهروندان با دولت خود دارند؛ به گونه­ای که این امر، هم از روابط شهروندان با دولت تأثیر می­پذیرد و هم بر آن اثرگذار است. سیستم­های مالیاتی مؤثر،  بر سطوح بالایی از تمکین داوطلبانه متکی هستند. تمکین داوطلبانه عموم مردم در پرداخت مالیات، کشورها را قادر خواهند کرد تا درآمدهای لازم برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار را افزایش دهند. این امر مهم مستلزم داشتن یک نظام مالیاتی مکانیزه، منسجم و هوشمند است.
نظام مالیاتی هوشمند، با بهره‏­گیری موثر و کارآمد از ظرفیت‏ فناوری­های مدرن و هوشمند، امکان دسترسی به داده­های با کیفیت از تمام فعالیت‏ های اقتصادی مودیان را داشته و دربرگیرنده ویژگی‏­هایی است که در آن کارایی و عدالت نظام مالیاتی، رضایت ذینفعان، شفاف‏ سازی رویدادهای مالی و مالیاتی و تامین اعتبارات هزینه‏ای بودجه عمومی کشور به واقعیت می‏­پیوندد. امروزه مهمترین سازوکار در هوشمندسازی نظام مالیاتی کشور، استفاده از کلیدی­ترین ابزار و ظرفیت قانونی این حوزه زیر عنوان "قانون پایانه­های فروشگاهی و سامانه مودیان« است که بستر اجرای سایر قوانین مالیاتی ازجمله قانون مالیات بر ارزش افزوده و همچنین مالیات بر عایدی سرمایه و مالیات بر مجموع درامد اشخاص محسوب می­شود. لذا به منظور رسیدن به تمکین داوطلبانه و مودی محور بودن مالیات باید این قانون بدون چالش و مشکل به اجرا در آید تا مردم نیز به آن اعتماد کنند و در جهت رسیدن به عدالت مالیاتی تلاش کنند.
هدف از انجام این‌ تحقیق‌، شناسایی‌ نقاط قوت ، ضعف‌ ، فرصت‌ ها و تهدیدهای قانون پایانه‌ های فروشگاهی‌ و سامانه‌ مودیان با استفاده از ماتریس‌ Swot و همچنین‌ ارائه‌ ی راهکارهای لازم و اولویت‌ بندی آن ها با استفاده از نظر خبرگان می‌ باشد. بدین‌ منظور ابتدا جهت‌ شناسایی‌ نقاط قوت، ضعف‌ ، فرصت‌ ها و تهدید های اجرای این‌ قانون از طریق‌ مصاحبه‌ طی‌ دو مرحله‌ با ١٤ نفر از کارشناسان مالی‌ و مشاورین‌ مالیاتی‌ شرکت‌ ها از صنایع‌ مختلف‌ که‌ به‌ صورت نمونه‌ گیری زنجیره ای (گلوله‌ برفی‌) انتخاب شدند ، این‌ موارد شناسایی‌ و سپس‌ توسط‌ خبرگان الویت‌ بندی گردید . جامعه‌ آماری این‌ تحقیق‌ کارشناسان سازمان امور مالیاتی‌ ، مشاوران و مدیران مالیاتی‌ شرکت‌ ها می‌ باشند. مولفه‌ های این‌ تحقیق‌ از طریق‌ مصاحبه‌ به‌ دست‌ آمده اند. یافته‌ های این‌ تحقیق‌ می‌ تواند برای سازمان امور مالیاتی‌ در شناسایی‌ چالش‌ ها و مشکلات و تدابیر لازم جهت‌ رفع‌ این‌ چالش‌ ها در حوزه ی قانون سامانه‌ مودیان و پایانه‌ های فروشگاهی‌ مفید واقع‌ شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


توکل، محمد و حبیبی، محبوبه (1401). واکاوی ذهنیت کنشگران نسبت به فناوری اطلاعات در نظام مالیاتی (با رویکرد نظریه ساخت‌یابی). جامعه‌شناسی کاربردی، 33(3)، 1-28.
جنتی، نادر و میرمحمدی، سیدمحمد (1395). مروری بر تجربه اصلاح نظام مالیاتی در ایران و جهان با تأکید بر مدرنیزاسیون دستگاه مالیاتی. پژوهشنامه مالیات، 24(31)، 79-100.
قاسمی، حمیدرضا؛ زنجیردار، مجید و هیبت‌اله محسنی مقدم (1395). مطالعه عوامل مؤثر بر رضایت مؤدیان مالیاتی از سیستم مالیات الکترونیکی. کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی.
قانون پایانه فروشگاهی و نظام مالیاتی (۱۳۹۸).
قراقیه، صمد؛ غلامی جمکرانی، رضا و تقی پوریان، یوسف (1397). چالش‌های استرداد مالیات در نظام مالیات بر ارزش افزوده. پژوهشنامه مالیات، 26(39)، 107-137.
کلانتری، محسن؛ نظری، علیرضا و فدایی، ایمان (1392). مروری بر عملکرد طرح تحول نظام مالیاتی. فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی، (1)، 59-80.
لگزیان، محمد؛ یوسف‌پور، افسانه و رحیم‌نیا، فریبرز (1397). بررسی عوامل مؤثر برگرفته از تئوری شناختی ـ اجتماعی بر پذیرش سامانه‌های عملیات الکترونیکی مالیاتی (مطالعه موردی اداره کل امور مالیاتی استان خراسان رضوی). پژوهشنامه مالیات، 26(39)، 163-192.
مرکز تنظیم مقررات و نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان (1401). معرفی نظام پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان و ظرفیت‌های قانونی. تهیه شده توسط مرکز آموزش، پژوهش و برنامه‌ریزی مالیاتی و دفتر روابط عمومی مالیاتی: www.intamedia.ir
موحدی بکنظر، مهدی و دیگران (1402). شناسایی راهکارهای افزایش سطح تمکین داوطلبانه صاحبان مشاغل در جریان اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مؤدیان. مرکز آموزش، پژوهش و برنامه‌ریزی مالیاتی.
 
Al-Rahamneh, N.M.; Al Zobi, M.K. & Bidin, Z. (2023). The influence of tax transparency on sales tax evasion among Jordanian SMEs: The moderating role of moral obligation. Cogent Business & Management, 10(2), 1-19.
Brown, T. & Anderson, M. (2023). Legal and regulatory challenges in the implementation of the Moudian and Point of Sale Terminal System Act. International Journal of Retail Law, 18(3), 267-289.
Chaffey, D. & Ellis-Chadwich, F. (2016). Digital Marketing strategy, Implementation and Practice.
Electronic Commerce (2018). A Managerial and Social Networks Perspective. Switzerland: Springer.
Feldstein, M. (2008). Effects of taxes on economic behavior. National tax journal, 61(1), 131-139.
Fred, R. D. (2007). Strategic management concepts and cases. New York: Prentice Hall.
GHaraghie, S.; GHolami, R. & Taghipoorian, Y. (1397). Challenges of Tax Refund In The Value Added Tax System. Tax Research Paper, (39), 107-137. SID. https://sid.ir/paper/377693/fa (In persian)
GHasemi, H.; Zanjirdar, M. & Mohseni, H. (1395). The Third International Conference On New Researches In Management, Economy And Humanities, 1-14. https://sid.ir/paper/875466/fa (In persian)
Global Tax Evasion Report (2024). By the European Union.
Godwin E.O. (2022). Taxation for Economic Development, Publisher: OGE Business School.
Hadelvand , F. (1402). Store Terminals And Modian System, Auditor, (122), 70-77. http://www.hesabras.com (In persian)
Harati, A.; Barzegari. M.; Haj Mohammadi, F.; Babayi. N. & Foroghi. A. (2024). The 13th Financial and Tax Policy Conference. Iran.
Harrison, J. & Caron, J. (1382). strategic Management (First Edition), Translated by Behrouz Ghasemi, Tehran: Board Publications.
Hassan, M.A.; Shukur, Z. & Hassan, M.K. (2020). An Efficient Secure Electronic Payment System for E-Commerce. Computers, 9(3), 56-81.
Janati, N. & Mirmohmmadi, M. (1395). A Review Of The Experience Of Reforming The Tax System In Iran And The World With An Emphasis On The Modernization Of The Tax System. Tax Research Paper, (31), 79-100. http://taxjournal.ir/article-1-1100-fa.html (In persian)
Kalantari Bengar, M.; Nazari, A. & Fadaei, I. (1392). An Overview Of The Performance Of The Tax System Transformation plan. Financial And Economic Policy Quarterly, First year, (1), 59-80. (In Persian)
Lagzian, M.; Yusefpoor, A. & Rahimnia, F. (1397). Investigating Effective Factors Based On Cognitive-social Theory On The Acceptance Of Electronic Tax Operations Systems. Tax Research Paper, (39), 163-192. http://taxjournal.ir/article-1-1536-fa.html (In persian)
Mosallaei, M. (1378). Strategic planning is an approach to excellence. Management magazine, (39). (In Persian)
Movahedi Beknazar, M.; Harati, A.; Babaei, N. & Haj Mohammadi, F. (1402). Identification Of Ways To Increase The level Of Voluntary Compliance Of Business Owners (Trade Unions And non-Trade Unions) During The Implementation Of The Law On Store Terminals And The Taxpayer System, Tax Research. http://taxresearch.ir/content/45 (In persian)
Tavakol, M. & Habibi, M. (1401). Analyzing The Mentality Of Activists Towards Information Technology In The Tax System (With The Approach Of Construction Theory). Applied Sociology, Thirty-Third Year, (87), Number Three, 1-28. https://sid.ir/paper/1052800/fa (In persian)
The law of the store terminal and the tax system (1398). (In Persian)
Turban, E.; Outland, J.; King, D.; Kyu Lee, J.; Liang, T.-P. & Turban, D. (2018).

  • تاریخ دریافت 22 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 07 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 25 اردیبهشت 1404