فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

بررسی و آسیب‌شناسی عرضه نفت خام در بورس انرژی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، رشته مدیریت قراردادهای بین‌المللی نفت و گاز ، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران.
چکیده
بورس انرژی با هدف فراهم­آوردن بازاری متشکل، قانونمند و رقابتی جهت کشف منصفانه قیمت‌ حامل‌های انرژی در سال 90 شروع به‌کار کرد و به‌دلیل اهمیت این بازار به‌عنوان یکی از ابزارهای توسعه بازار انرژی و تحقق رشد اقتصادی، در بند ح ماده 4 قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه به آن پرداخته‌شده و دولت مکلف به توسعه بازار انرژی و عرضه نفت خام در بورس انرژی شده است. با توجه به تمرکز سیاست‌های کلان بر افزایش صادرات و لزوم تنوع در روش­های فروش جهت مقابله با تحریم­ها و ارتقاء جایگاه جمهوری اسلامی ایران، لزوم ایجاد بازاری متمرکز برای کشف قیمت و معامله نفت به‌عنوان یک کالای راهبردی در منطقه، بیش‌ازپیش احساس می‌شود. همین موضوع، زمینه‌ساز طرح قیمت‌گذاری نفت در داخل کشور شده است. پژوهش حاضر کوشیده است با استفاده از روش تحلیل مضمون، ضمن شناسایی چالش‌های عرضه نفت در بورس انرژی از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی اسناد و مدارک و مصاحبه با صاحب‌نظران این حوزه به ارزیابی موفقیت و کارایی بورس انرژی به‌عنوان بازاری شفاف و رقابتی در عرضه محصولات نفتی بپردازد و در آخر جهت بهبود عملکرد بورس انرژی پیشنهاداتی ارائه گردد که قابل استفاده برای سیاست‌گذاران و مدیران اجرایی این حوزه باشد. این پژوهش ذیل کمیسیون زیربنایی و تولیدی مجمع تشخیص مصلحت نظام صورت پذیرفته است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


اسفندیاری‌فر، خشایار (1394). حقوق بورس انرژی. تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد.
پاکذات، سیدمهدی (1395). ماهیت مالی و فقهی و امکان‌سنجی راه‌اندازی قراردادهای آتی نفت در بورس انرژی جمهوری اسلامی ایران. رساله دکتری، دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام).
درخشان، مسعود (1390). مشتقات و مدیریت ریسک در بازارهای نفت. تهران: مؤسسه مطالعات بین‌المللی.
دستورالعمل پذیرش کالا و اوراق بهادار مبتنی بر کالا در بورس انرژی، مصوب 29/7/1391.
ذوالقدر، یاسر؛ کریمی، محمد و رهبر، فرهاد (1399). ارائه الگوی عوامل مؤثر بر شاخص قیمت سهام در بازار بورس انرژی با رویکرد معادلات ساختاری. اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، گردشگری و تکنولوژی.
راعی، رضا و کرمی، حسین (1394). بررسی پتانسیل‌های بالقوه بورس انرژی در اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و شفافیت اطلاعات بازار سرمایه. دانش سرمایه‌گذاری، 4(13)، 167-194.
رضوی، سیدعبداله و رسولی، مسعود (1399). بررسی راهبردهای نوین فروش نفت خام ایران با رویکرد ضدتحریمی. بررسی راهبردهای نوین فروش نفت، 7(24)، 151-176.
عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی؛ محمدسعید؛ فقیهی، ابوالحسن و شیخ‌زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الکوهای موجود در داده‌های کیفی. دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی، (10).
عرشی، علی‌اصغر (1390). هجینگ (معاملات تأمینی) و مکانیسم‌های گوناگون آن در بازارهای بین‌المللی، بی‌جا: امور بین‌الملل شرکت ملی نفت.
قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه.
متین، مهدخت و صابری، علی (1400). بررسی عملکرد دولت دوازدهم در صنعت نفت‌وگاز. تهران: مجلس شورای اسلامی.
منظور، داوود و خلیلی، علی (1388). بورس نفتی ایران: ضرورت‌ها، منافع، راهکارها و استراتژی‌ها. هفتمین همایش ملی انرژی.
مؤسسه مطالعات انرژی سبحان (1395)، طراحی و معرفی شاخص‌های اقتصاد مقاومتی در بورس انرژی (با تأکید بر نفت، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی) به‌منظور شناسایی چالش‌ها و ارائه راهکارها، تهران: مؤسسه مطالعات انرژی سبحان.
نوروزی، احمد (1398). تحلیل مقایسه‌ای کارکرد بورس انرژی ایران و تجربه‌های موفق جهانی و ارائه راهکار در خصوص بهبود عملکرد بورس انرژی ایران در راستای تحقق بند 13 سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام).
 
Boyatzis, R.E. (1998). Transforming qualitative information: thematic analysis.
Braun.V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology.
Burger, M.; Greaber, B. & Schindlmaayr, G. (2013). Managing energy risk: an integrated view on power and other energy markets.
Simkins (2013). Energy Finance And Economics: Analysis and Valuation, Risk Management, and the Future of Energy.

  • تاریخ دریافت 08 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 28 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 01 آذر 1403