فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

بنیان‌های توسعه بازار سرمایه: شواهدی از اقتصادهای نوظهور برای سیاست‌گذاری در ایران (با تأکید بر برنامه هفتم توسعه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری سیاست‌گذاری عمومی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ایران
چکیده
بازار سرمایه‌ای که به‌خوبی توسعه‌یافته و کارآمد باشد، می‌تواند در رویارویی با چالش‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی نقش قابل‌توجهی ایفا کند. بنابراین، شناسایی عوامل بنیادی در توسعه بازار سرمایه موضوعی حیاتی و ضروری است. در پژوهش حاضر، بنیان‌های توسعه بازار سرمایه با استفاده از شش شاخص شامل تورم، سیاست مالی، سیستم بانکی، بازبودن مالی، سهولت کسب‌وکار و حاکمیت قانون در کشورهای منتخب با بازارهای نوظهور با استفاده از روش میانگین تجمیعی گروهی و ایران با استفاده از روش خودرگرسیون میانگین متحرک در طول سال‌های 2000 تا 2021 بررسی و مقایسه شده است. نتایج نشان می‌دهد که تورم و سیاست مالی که زمینه باثباتی را برای رشد بازار سرمایه ایجاد می‌کنند، در ایران و ترکیه منجر به بی‌ثباتی و در سنگاپور، مالزی و هند شرایط باثباتی را فراهم کرده‌اند. همچنین، نتایج مدل پنل دیتا پویا تأثیر مثبت ثبات اقتصاد کلان بر رشد بازار سرمایه در اقتصادهای نوظهور منتخب را تأیید می‌کند. در حوزه توسعه بخش مالی، به‌ویژه سیستم بانکی و تسهیلات اعطایی بانک‌ها به بخش خصوصی نسبت به تولید ناخالص داخلی، در اقتصادهای نوظهور منتخب، به‌ویژه در سنگاپور، مالزی و هند، تأثیر مثبت و قابل‌توجهی بر توسعه بازار سرمایه داشته است. با‌این‌حال، در مورد بازبودن مالی، نتایج متناقضی مشاهده می‌شود. در شاخص‌های نهادی، کشورهای سنگاپور، مالزی، ترکیه و هند از محیط حقوقی و نهادی قوی برخوردارند.
کلیدواژه‌ها

ابراهیمی، ابراهیم؛ ذوالفقارخانی، نسرین و نقشینه، نادر (1401). بررسی تطبیقی سرمایه­گذاری شرکتی، تصمیمات تأمین مالی و ریسک سیاسی: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران. دانش سرمایه‌گذاری، 13(49), 397-420.‎
صمدی، سعید؛ نصرالهی، خدیجه و کرمعلیان سیچانی، مرتضی (1386). بررسی رابطه بین توسعه بازارهای مالی و رشد اقتصادی. پژوهش‌های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، 7(3)، 1-16.‎
فلاحتی، علی؛ سهیلی، کیومرث و نوری، فرزاد (1391). اثر تورم بر عملکرد بازارهای مالی در ایران. پژوهش‌های اقتصادی، 12(3)، 133-163.‎
لشگری، زهرا؛ امام وردی، قدرت‌اله و حمزه‌ای، الهام (1390). مطالعه تطبیقی جذب سرمایه‌گذاری خارجی در تقویت بازار سرمایه کشورهای منتخب.‎ اقتصاد مالی، سال ششم، (18).
نگین تاجی، زریر؛ گلمرادی آدینه­وند، حسن و صادقی‌نژاد، مرتضی علی (1401). بررسی رابطه میان رشد اقتصادی، توسعه بخش بانکی و بازار سرمایه در ایران. اقتصاد مالی، 16(60)، 195-212.‎
یحیی­زاده­فر، محمود؛ طهرانجیان، امیرمنصور و مهیار، حامد (1393). سرمایه اجتماعى و توسعه مالى در ایران. فصلنامه تحقیقات رشد و توسعه اقتصادی، (16).‎
 
Dittmar, R. F. & Yuan, K. (2008). Do sovereign bonds benefit corporate bonds in emerging markets?. The Review of Financial Studies, 21(5), 1983-2014.
Djankov, S.; McLiesh, C. & Shleifer, A. (2007). Private credit in 129 countries. Journal of financial Economics, 84(2), 299-329.
European Bank (2019). Capital Market Development Strategy. The European Bank.
Fink, G.; Haiss, P. R. & Hristoforova, S. (2003). Bond markets and economic growth.
Goldsmith, R.W. (1969), Financial Structure and Development. New Haven, U.S., Yale University Press.
Grigoli, F.; Herman, A. & Schmidt-Hebbel, K. (2018). Saving in the world. World Development, (104), 257-270.
Ho, S. Y. (2019). The macroeconomic determinants of stock market development in Malaysia: an empirical analysis. Global Business and Economics Review, 21(2), 174-193.
Jain, N.; Katsuki, F.; Lai, A.; Pitsilis, E. & Sengupta, J. (2017). Deepening capital markets in emerging economies. McKinsey & Company, Sydney Design Studio, Australia.
Kowalewski, O. & Pisany, P. (2017). What is driving the corporate bond market development in Asia?. Research in International Business and Finance, Forthcoming.
McKinnon, R.I. (1973). Money and Capital in Economic Development. Brookings Institutions, Washington DC.
Mishkin, F. S. (2007). Is financial globalization beneficial?. Journal of Money, Credit and Banking, 39(2‐3), 259-294.
Nwaolisa, E. F.; Kasie, E. G. & Egbunike, C. F. (2013). Effect of the Nigerian capital market operations on the local investments in Nigeria. Arabian Journal of Business and Management Review (Kuwait Chapter), 3(1), 35-42.
Rojas-Suarez, L. (2014). Towards strong and stable capital markets in emerging market economies. BIS Paper, (75c).
Shaw, E. S. (1973). Financial deepening in economic development.
Smaoui, H.; Grandes, M. & Akindele, A. (2017). The determinants of bond market development: Further evidence from emerging and developed countries. Emerging Markets Review, (32), 148-167.
World Bank (2004). World development report 2005: a better investment climate for everyone. The World Bank.
World Bank Group (2019). Capital Markets Development a Literature Review Causes. Effects, and Sequencing. World Bank.
World Bank Group (2020). Capital Markets Development: A Primer for Policymakers. World Bank.

  • تاریخ دریافت 05 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 17 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 22 آبان 1403