فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

بررسی کارآیی عملیاتی ابزارهای تأمین مالی زنجیره تأمین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس مدیریت پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار
2 دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه مفید، قم، ایران
چکیده
تأمین مالی یکی از اصلی­ترین مشکلات توسعه بخش صنعتی کشور است. با توجه به محدودیت تسهیلات بانکی، استفاده از ابزارهای تأمین مالی به‌صورت زنجیره می­تواند راهکار مناسبی برای کاهش خلأ تأمین مالی صنعت باشد. همه این ابزارها تعهد بانک به پرداخت مبلغی معین در سررسیدی معین است که می­تواند در طول زنجیره انتقال پیدا کند. با استفاده از این ابزارها می­توان اجزاء زنجیره تأمین را به‌صورت اهرمی تأمین مالی نمود. سه ابزار اصلی در تأمین مالی زنجیره تأمین عبارت‌اند از: برات الکترونیکی، اعتبار اسنادی داخلی مدت­دار و اوراق گام. در این مقاله به بررسی کارایی این ابزارها در تأمین مالی زنجیره تأمین پرداخته­ایم و به شیوه تحلیلی توصیفی در کنار مصاحبه با خبرگان، معیارهای کارایی ابزار تأمین مالی مناسب برای زنجیره تأمین استخراج شد. این معیارها عبارت‌اند از: شفافیت و نظارت‌پذیری، فرایندهای اداری کمتر نسبت به تسهیلات بانکی، آشنایی فعالان اقتصادی با آن، اعتبار ابزار در بین فعالان اقتصادی، سهولت در انتقال آن در زنجیره تأمین و سهولت در تضامین نسبت به تسهیلات بانکی. این ابزارها با استفاده از شیوه تاپسیس رتبه­بندی شدند. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که اعتبار اسنادی داخلی مدت­دار کارآمدترین ابزار تأمین مالی زنجیره تأمین است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


آذر، عادل، میرفخرالدینی، سیدحیدر، و انواری رستمی، علی‌اصغر. (1387). بررسی مقایسه‌ای تحلیل داده‌ها در شش سیگما، با کمک ابزارهای آماری و فنون تصمیم‌گیری چندشاخصه. مدرس علوم انسانی، 12(4) (پیاپی 59) (پژوهش‌های مدیریت در ایران))، 1-35. SID. https://sid.ir/paper/6821/fa
اسمعیلی‌پور ماسوله، الهام؛ ابوجعفری، روح‌الله؛ و افشاری مفرد، مسعود. (1401). شناسایی ابزارهای تأمین مالی نظام تولید خودرو مبتنی بر تحلیل زنجیره ارزش صنعت. سیاست علم و فناوری، 15(1)، 1-22.
افشار، بهمن و موسوی، سیدرضا. (1397). اعتبارات اسنادی داخلی - ریالی (ساختار، ماهیت و مبنای عقدی). قانون‌یار، 2(5)، 33-59.
خاتمی فیروزآبادی، سیدمحمدعلی؛ مرادی، حمید و فیضی، کامران. (1400). مدلی ریاضی برای تأمین مالی شرکت‌های کوچک و متوسط تولیدی در زنجیره تأمین. مطالعات مدیریت صنعتی، 19(61)، 33-64.
دستورالعمل ارائه خدمات تأمین مالی زنجیره تأمین، بانک مرکزی، 1400.
رحیمی، سیدعلی‌اصغر. (1402). بررسی حقوقی شیوه‌های تأمین مالی زنجیره تأمین با تاکید بر اوراق گواهی اعتبار مولد (گام). اقتصاد اسلامی، 23 (90).
ساردویی‌نسب، محمد و طاهری، احد. (1393). بررسی قواعد حقوقی حاکم بر برات ‌الکترونیکی. پژوهش‌نامه حقوق اسلامی، 15(1). 59-90.
شورای پول و اعتبار (1400). دستورالعمل تأمین مالی زنجیره تولید.
ضیائی، محمدعادل و معینی­فر، محدثه. (1392). تحلیل ماهیت فقهی و حقوقی ضمانت‌نامه‌های بانکی. فصلنامه اقتصاد اسلامی، 13(51)، 121-144.
طریحی، فخرالدین بن محمد و احمدحسینی، محمودعادل. (1416ق). مجمع‌البحرین (جلد2). تهران: کتاب‌فروشی مرتضوی.
فیضی چکاپ، غلام نبی و درزی، علی. (1393). بررسی حقوقی روابط اطراف قرارداد تأمین مالی فاکتورینگ، پژوهش حقوق خصوصی، 2(6). 109-137.
مکارم شیرازی، ناصر (1387). ربا و بانکداری اسلامی (به‌کوشش ابوالقاسم علیان‌نژادی). قم:‌ امام علی(ع).
میثمی، حسین؛ و زمان‌زاده حمید. (1399). تأمین مالی زنجیره ارزش با استفاده از اوراق گام: ماهیت، کارکرد و راهکارهای شرعی. تحقیقات مالی اسلامی، 9(2)، 540-507.
 
Bryant, C. & E. Camerinelli. (2014). Supply Chain Finance - EBA European market guide (Version 2.0), Paris, 1-152.
Çelikbilek, Y., & Tüysüz, F. (2020). An in-depth review of theory of the TOPSIS method: An experimental analysis. Journal of Management Analytics, 7(2), 281-300.
Chakuu, S., Masi, D., & Godsell, J. (2019). Exploring the relationship between mechanisms, actors and instruments in supply chain finance: A systematic literature review. International Journal of Production Economics216, 35-53.
de Boer, R., van Bergen, M., 2013. Cross-border supply-chain finance: an implement offering in transaction banking. J. Payments Strategy & Syts. 7, 304-318.
Deng, S., Gu, C., Cai, G., & Li, Y. (2018). Financing Multiple Heterogeneous Suppliers in Assembly Systems: Buyer Finance vs. Bank Finance. Manufacturing & Service Operations Management, 20(1), 53-69.
Hofmann, E., Strewe, U. M., & Bosia, N. (2017). Supply Chain Finance and Blockchain Technology: the Case of Reverse Securitisation. Springer.
Jamaliah, F. (2016). “The Effect of Investment to Value Added Production, Employment Absorption, Productivity, and Employees’ Economic Welfare in Manufacturing Industry sector in West Kalimantan Province”, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol. 219, 387-393.
Liao, G. Z., Zhao, J. X., & Feng,Z. (2015), Analysis on supply chain finance accounts receivable financing mode game. International Conference on Education, Management, Commerce and Society.
More, D., Basu, P., (2013). Challenges of supply chain finance: a detailed study and a hierarchical model based on the experience of an Indian firm. Bus. Process Manag. J.19, 624-647.
Schafer, H. Baumann, S., (2014). Managing behavioral risks in logistic-based networks: a project finance approach. IUP J. Supply Chain Manag. 11 (1), 18-35.
Wuttke, D. A., Rosenzweig, E. D., & Heese, H. S. (2019). An Empirical Analysis of Supply Chain Finance Adoption. Journal of Operations Management, 65(3), 242-261.

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 02 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 16 مهر 1403