فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

بررسی شاخص های فضای کسب و کار با رویکرد اقتصاد مقاومتی با روش گراف مشابهت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده‌ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران
2 استاد گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده‌ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران
3 دانشجوی دکتری رشته اقتصاد اسلامی، دانشکده‌ علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران.
چکیده
امروزه تولید، اشتغال، رشد و پیشرفت در گرو بهبود فضای کسب‌وکار در یک کشور است. اقتصاد مقاومتی نیز به دنبال  تسهیل در تولید و اشتغال و تقویت صنایع مختلف است و دلالت‌هایی برای بهبود فضای کسب و کار دارد. بررسی میزان مشابهت مفهومی مولفه‌های اقتصاد مقاومتی و شاخص‌های فضای کسب‌وکار می‌تواند میزان قابلیت استفاده از این شاخص‌ها را در اقتصاد مقاومتی نشان دهد. پژوهش حاضر با هدف یافتن مؤلفه‌های بهبود فضای کسب‌وکار با رویکرد اقتصاد مقاومتی سعی دارد تا از طریق مشابهت‌سنجی مفهومی مؤلفه‌های نهادهای خارجی و داخلی فضای کسب‌وکار با مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی، به مؤلفه‌هایی در زمینه بهبود فضای کسب‌وکار با رویکرد اقتصاد مقاومتی دست یابد. از این رو نخست با استفاده از روش مشابهت‌سنجی میزان مشابهت مفهومی شاخص‌های هر گروه در قالب ماتریس مشابهت به دست آمده و سپس از طریق نرم‌افزار VOS Viewer گراف این مشابهت‌ها رسم و تحلیل می‌شود.
بررسی گراف مشابهت نشان می دهد که میان مولفه‌های اقتصاد مقاومتی و  شاخص‌های کسب‌وکار متعارف تفاوت مفهومی معناداری وجود دارد و این شاخص‌ها نمی‌تواند الگوی مناسبی برای مقاوم‌سازی صنایع و بنگاه‌های داخلی براساس اقتصاد مقاومتی باشد. مؤلفه‌هایی همچون فرآیند اخذ مجوزهای کار، میزان دسترسی به انرژی، هزینه‌های زمین و ساختمان، نسبت هزینه مالیات در نظام تولید، میزان سرمایه‌گذاری خردبنیاد و مردمی، اولویت‌بندی اعتباردهی‌، میزان برون‌گرایی شاخص‌ عدالت‌محوری در قراردادها، شاخص تاب‌آوری و حمایت‌گری از تولید و کار، شاخص کیفیت زیرساخت‌های تولید، شاخص نظام مشارکتی، نظام قیمت‌گذاری منصفانه و شاخص تولید دانش‌بنیانی به عنوان مهمترین شاخص‌های فضای کسب‌وکار با رویکرد اقتصاد مقاومتی به دست آمد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


تاری، فتح‌الله و علوی‌منش، محسن (۱۳۹۰). بهبود فضای کسب‌وکار در برنامه پنجم توسعه. مجلس و پژوهش، (۶۷).‌
توکلی، محمدجواد (139۵). خاکریز اقتصادی: خوانشی بر اقتصاد مقاومتی. تهران: انتشارات کانون اندیشه جوان.
حسین‌زاده بحرینی، محمدحسین و ملک‌الساداتی، سعید (1389). موانع نهادی سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار در ایران. پژوهشنامه بازرگانی، (59).
خامنه‌ای سیدعلی، سایت حفظ و نشر آثار رهبر معظم انقلاب: ‌www.khamenei.ir
ذوالفقاری، لیلا (1395). ارائه مدل دینامیکی برای بهبود فضای کسب‌وکار شهرستان ارومیه در راستای اقتصاد مقاومتی. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
زریباف، سیدمهدی (1394). نظریه اقتصاد مقاومتی. تهران: سازمان پدافند غیر عامل کشور، قرارگاه پدافند اقتصادی.
سلیمانی، یاسر و پیغامی، عادل (1395). مؤلفه‌های الگوی مقاوم‌سازی اقتصادی ـ اجتماعی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری). فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، سال نوزدهم، (71).
شاه‌آبادی، ابوالفضل؛ نظیری، محمدکاظم و جمشیدی، امیر (1399). تأثیر فضای کسب‌وکار بر سرمایه گذاری کشورهای منتخب منطقه منا. نشریه علمی پژوهشی مدیریت کسب‌وکارهای بین المللی، 3(2)، 61-80.
طبقچی اکبری، لاله؛ بابازاده، محمود؛ سامعی، قاسم و آخوندزاده یوسفی، طاهره (1399). ارزیابی تأثیرات کارآفرینی و فضای کسب‌وکار بر مؤلفه‌های بهره‌وری: شواهدی از کشورهای منتخب درحال توسعه. فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی، 9(35)، 199-236.
کاوند، امیرمسعود (۱۳۸۸). صنعت و فضای بازدارنده کسب‌وکار در ایران. ستبران، (۵۵)، 7-10.
گزارش بررسی چالش‌های فضای کسب‌وکار (۱۳۸۸). مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات اقتصادی (گروه بازرگانی)، شماره مسلسل: ۹۹۷۳.
لطفی، اکبر (1395). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تحقق اقتصاد مقاومتی در بخش صنعت استان آذربایجان‌غربی. (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.‏
محمدی خیاره، محسن و رستمی، نسرین (1398). بررسی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر فضای کسب‌و‌کار در استان گلستان (با استفاده از روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP). اقتصاد و توسعه منطقه‌ای، 26(17)، 127-150.
مهربانی، فاطمه؛ عبداللهی، فرشته و بصیرت، مهدی (1395). اثر فضای کسب‌وکار بر رشد اقتصادی ایران، کشورهای MENA و OECD با استفاده از روش گشتاور تعمیم‌یافته. سیاست‌های راهبردی و کلان، 13(4)، ‌65-96.
میرجلیلی، سیدحسین و بزرگی، روشنک (1397). بررسی شاخص ترکیبی تاب‌آوری اقتصادی ایران طی سال‌های ۱۳۸۴-۱۳۹۴. دوفصلنامه جستارهای اقتصادی ایران، ۲۹ (1)، 69-۹۴.
 
Fraser INSTITUTE, Economic Freedom of the World (2018). Annual report 2018, Canada.
Maedche, A. & Staab, S. (2001). Comparing ontologies-similarity measures and a comparison study, (6). AIFB.
Maedche, Alexander & Staab, Steffen (2002). Measuring Similarity between Ontologies, EKAW 2002: International Conference on Knowledge Engineering and Knowledge Management, Knowledge Engineering and Knowledge Management: Ontologies and the Semantic Web pp 251-263.
patnaik, megha (2017). Essays in firm performance with macroeconomic ‌implications. doctor of philosophy, stanford university. ‌
Perianes-Rodriguez, A.; Waltman, L. & Van Eck, N.J. (2016). Constructing bibliometric networks: A comparison between full and fractional counting. Journal of Informetrics, 10(4), 1178-1195. ‌
Perianes-Rodriguez, A.; Waltman, L. & Van Eck, N.J. (2016). Constructing bibliometric networks: A comparison between full and fractional counting. Journal of Informetrics, 10(4), 1178–1195.
Stern, P.C. (2010). Environmentally significant behavior and how to change it. national congress on behavior change sustainability, Sydney, Australia.1-28.
Teodorica, G. A. (2015). Effect of Ease of Doing Business to Economic Growth among Selected Countries in Asia. Asia Pacific Journal of Multidisciplinary Research, 5(3), 139-145.
The Economist, report from The Economist Intelligence Unit: Global Microscope (2018). The Enabling Environment for Financial Inclusion, London.
The Heritage Foundation, INDEX OF ECONOMIC FREEDOM (‌2018). USA.
UNIDO (2008). Annual report 2008, Unıted Nations Industrıal Development Organızatıon Vienna, 2009.
Van Eck, N.J. & Waltman, L. (2009). How to normalize cooccurrence data? An analysis of some well-known similarity measures. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 60(8), 1635-1651.
Van Eck, N.J. & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523-538.
Van Eck, N.J. & Waltman, L. (2011). Text mining and visualization using VOSviewer. ISSI Newsletter, 7(3), 50-54.
Van Eck, N.J. & Waltman, L. (2014). Visualizing bibliometric networks. In Y. Ding, R. Rousseau, & D. Wolfram (Eds.), Measuring scholarly impact: Methods and practice (285–320). Springer.
Van Eck, N.J.; Waltman, L.; Dekker, R. & Van den Berg, J. (2010). A comparison of two techniques for bibliometric mapping: Multidimensional scaling and VOS. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 61(12), 2405–2416.
Waltman, L. & Van Eck, N.J. (2013). A smart local moving algorithm for large-scale modularity-based community detection. European Physical Journal B, 86(11), 471.
Waltman, L.;, Van Eck, N.J. & Noyons, E.C.M. (2010). A unified approach to mapping and clustering of bibliometric networks. Journal of Informetrics, 4(4), 629–635.
Word Bank group and the International Finance Corporation (2017). Doing Business 2018: Reforming to Create Jobs-World bank group flagship report-New York.
Word Bank group and the International Finance Corporation (2018). Doing Business 2019: Training for Reform-World bank group flagship report- 16TH Edition-New York.
World bank group and the International Finance corporation (2010). Doing Business 2011: ‌Making a difference for entrepreneurs- world bank group-New York.
World Bank. (2020). Accessed at http://www.doingbusiness.org/reports.
World Bank. (2020). Accessed at http://www.worldbank.org/data/
WORLD ECONOMIC FORUM, The Global Competitiveness Report, committed to improving the state of the world, Switzerland, 2017-2018.

  • تاریخ دریافت 12 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 19 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 19 اردیبهشت 1403