فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی

تاثیر ابزارهای نوین تامین مالی بر تجهیز و تخصیص منابع بانکداری اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، گروه اقتصاد، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 دکترای اقتصاد ، گروه اقتصاد، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 استاد گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
4 دکترای اقتصاد، گروه اقتصاد، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
چکیده
استفاده از ابزارهای نوین تأمین مالی اسلامی، یکی از راهکارهای منطقی برای بهبود عملکرد بانک‌ها در کشورهای اسلامی می‌باشد. ابزارهای اسلامی به عنوان ساده‌ترین روش تأمین مالی و نقدینگی مطرح می‌باشند که ضمن تکیه بر دارایی مالی و فیزیکی و پـایین‌بـودن ریسک‌های اعتباری ناشی از آن، هیچگونه مشکل شرعی نداشته و تجربه سال‌های اخیر، حکایت از کارایی بالای این ابزارها در تقویت عملکرد بانک‌های کشور دارد. بر این اساس در پژوهش حاضر، به بررسی تأثیر ابزارهای نوین تامین مالی (از طریق اوراق صکوک اجاره و مرابحه) بر بهبود تجهیز و تخصیص منابع بانک‌داری اسلامی در ایران طی بازه زمانی 1391:4 تا 1400:2 (بر اساس داده‌های فصلی) با استفاده از تکنیک اقتصادسنجی مارکوف سوئیچینگ پرداخته شده است. نتایج برآوردها حاکی از آن است که، اوراق صکوک در هر دو رژیم تأثیر مثبتی بر تجهیز و تخصیص منابع بانک‌داری اسلامی دارند ولی با این وجود، ضرایب اثرگذاری چندان چشم‌گیر نمی‌باشند. از این رو باید به دنبال راهکارهایی برای جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و داخلی در راستای انتشار انواع صکوک باشیم تا بتوان با استفاده از این سرمایه‌ها، منابع بانک‌ها را افزایش داد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


اسکندر بیاتی، فرشاد؛ صادقی، ابراهیم و رمضانی، عبدالله (۱۳۹۳). ظرفیت انتشار صکوک در بانک‌های خصوصی در مقایسه با بانک‌های دولتی. فصلنامه حسابرس، (۷۲)، ۶۰-۷۲.
اکبریان، رضا و جوگار، رضا (1393). تأثیر بانکداری اسلامی بر رشد اقتصادی. اقتصاد و بانکداری اسلامی، (7)، 7-40.
امیری، حسین و نوروزی عموقین، فریبا (1397). اثر ساختار تسهیلات بر سودآوری بانک‌ها (مشارکت مدنی و فروش اقساطی). اقتصاد اسلامی، (69)، 172-147.
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (1401). آمار و داده‌ها. بانک اطلاعات سری‌های زمانی اقتصادی. قابل دسترسی در آدرس: http://www.tsd.cbi.ir
بخردی نسب، وحید و ژولانژاد، فاطمه (1396). بررسی ارتباط تأمین مالی اوراق بهادار اسلامی و سودآوری در بازار سرمایه ایران. مطالعات مالی و بانکداری اسلامی، (5)، 135-168.
چمن، طیبه؛ مهاجری، پریسا و عرب مازار یزدی، علی (1398). بررسی تأثیر توسعه مالی بر فرار مالیاتی در ایران، پژوهشنامه اقتصادی، (1)، 105-139.
خوانساری، رسول (1397). بایسته‌های انتشار صکوک ارزی در ایران و نقش آن در ثبات مالی. تهران: پژوهشکده پولی و بانکی.
صالح‌آبادی، علی؛ فدایی‌نژاد، محمداسماعیل و جوشن، ابراهیم (1397). اثر انتشار صکوک بر بازده تعدیل شده با ریسک و ارزش معاملات سهام. تحقیقات مالی، (4)، 444-427.
صداقت کالمرزی، هانیه؛ فتاحی، شهرام و سهیلی، کیومرث (1398). شواهدی جدید از رابطه رانت نفت و رشد اقتصادی در کشورهای اوپک: کاربردی از مدل ترکیبی مارکوف سوئیچینگ آستانه‌ای. مدلسازی اقتصادسنجی، (3)، 37-58.
صکوک (1401). قابل دسترسی در سایت https://sukuk.ir
طالبی، مجتبی و حسینی الاصل، محسن (1400). بررسی تأثیر صکوک بر عملکرد بانک‌های متعارف و اسلامی پذیرفته‌ شده در بورس اوراق بهادار تهران. پژوهش‌های معاصر در علوم مدیریت و حسابداری، (8)، 50-61.
عمادی، سید جواد و خمیس‌آبادی، زینب (1396). آسیب‌شناسی چالش‌های تأمین مالی اسلامی با تأکید بر اوراق صکوک. رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، (2)، 16-33.
لشکری، محمد و ارجمندی، مریم (1391). بررسی روش‌های تأمین مالی در سیستم اسلامی با تأکید بر صکوک. اقتصاد و بانکداری اسلامی، (۱)، 33-56.
مصباحی‌مقدم، غلامرضا؛ عسکری، محمدمهدی و علینقی لنگری، محمدامین (1392). مقایسه ریسک و بازده تسهیلات مبادله‌ای با نرخ سود اعلام شده توسط شورای پول و اعتبار و تسهیلات مشارکتی مبتنی بر ارزش افزوده اقتصادی بر اساس معیارهای شارپ، جنسن و ترینر. تحقیقات مالی اسلامی، (2)، 178-157.
موسویان، سید عباس؛ وثوق، بلال و فرهادیان آرانی، علی (۱۳۹۲). شناخت و رتبه‌بندی ریسک‌های ابزارهای مالی اسلامی (صکوک). اندیشه مدیریت راهبردی، (13)، 212-187.
نظرپور، محمدنقی و خزایی، ایوب (1389). طراحی و بررسی انواع صکوک استصناع قابل انتشار در بورس اوراق بهادار. پژوهش‌های اقتصادی ایران، (52)، 209-183.
 
Abdullahi, D. (2013). Effects of financial liberalization on financial market development and economic performance of the SSA region: An empirical assessment. Economic Modelling, (30), 261-273.
Cheng, J. & Zhan, Y. (2020). Nonstationary l2−l∞ filtering for Markov switching repeated scalar nonlinear systems with randomly occurring nonlinearities. Applied Mathematics and Computation, (365), 1-11.
Echchabi, A.; Abd Aziz, H. & Idriss, U. (2018). The Impact Of Sukuk Financing On Economic Growth: The Case of GCC Countries. International Journal of Financing Services Management, (9), 1-11.
Hisham Hanifa, M.; Masih, M. & Obiyathulla, I. B. (2015). Why do issuers issue Sukuk or conventional bond? Evidence frome Malaysian listed firms using partial adjustment model. Pacific-Basin Finance Journal. (34), 233-252.
Jiang, Ch. & Zhang, P. (2017). Threshold Effects of Capital Account Liberalization on Productivity: Bootstrap Method in Non-dynamic Panels. Wireless Personal Communications, (102), 713-723.
Jude, E. (2010). Financial Development and Growth: A Panel Smooth Regression Approach. Journal of Economic Development, (35), 15-33.
Mimouni, K.; Smaoui, H.; Temimi, A. & Al-Azzam, M. (2019). The impact of Sukuk on the performance of conventional and Islamic banks. Pacific-Basin Finance Journal, (54), 42-54.
Rossazana, A. R.; Norlina, K. & Farhana, I. (2013). Efficiency performance of Malaysian Islamic banks. MPRA Paper, 46238, 1-10.
Sabri, M. A. J. & Zakaria, F. F. (2011). Performance of islamic banking contracts in Malaysia Banking industry. International Islamic Banking, Finance and Investment Conference.
Shahinpoor, N. (2009). The Link between Islamic Banking and Micro financing. International Journal of Social Economics, (36), 997-1007.
Ul Abideen, Z. (2019). Financial Performance Analysis of Islamic Bank and Conventional Bank in Pakistan 2015- 2017: a Comparative study. Gujranwala: Department of Islamic studies of GIFT University.

  • تاریخ دریافت 07 فروردین 1402
  • تاریخ بازنگری 24 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 28 آبان 1402