پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی 2252-0597 15 2 2026 06 22 Economic Empowerment through Qardh al-Hasan Facilities: A Multidimensional Analysis of the Effects of Barakat Foundation Projects توانمندسازی اقتصادی از طریق تسهیلات قرض‌الحسنه: تحلیل چندبعدی اثرات طرح‌های بنیاد برکت 247938 10.22034/es.2026.577318.1936 FA ابوالفضل غفاری استادیار اقتصاد نظری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. Journal Article 2025 12 24 The Second Step of the Revolution statement, emphasizing justice in the distribution of public resources and the need to support the needy, draws a valuable framework for designing fair financing models. In this regard, due to increasing inequality and the limitations of the conventional financial system, Qardh al-Hasan, as a local, ethical, and risk-based mechanism, has a high capacity for the economic empowerment of low-income groups. This study aimed to investigate the impact of Qardh al-Hasan Barakat facilities on the economic empowerment of villagers in Hamedan province using composite legatum indicators. The research method was quantitative and based on field data from facility recipients. Therefore, the four main components of economic empowerment, including economic quality, investment environment, entrepreneurial conditions, and infrastructure, were identified by experts using the Delphi and integrated methods and categorized in the form of a 24-item questionnaire. The validity of the questionnaire was confirmed by experts and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient, and the data were analyzed using the structural equation model and first- and second-order confirmatory factor analysis. The findings show that Qardh al-Hasan microcredit has had a positive, direct, and significant impact on improving economic quality (with the strongest effect) and the investment environment. The most important achievement of the project has been facilitating access to credit and creating direct and indirect employment in villages. However, its impact on entrepreneurship and infrastructure conditions has been more limited. The results confirm that sustainable empowerment through Qardh al-Hasan requires combining it with investment in improving the business environment and infrastructure. <span lang="FA">بیانیه گام دوم انقلاب با تأکید بر عدالت در توزیع منابع عمومی و لزوم حمایت از اقشار نیازمند، چارچوبی ارزشمند برای طراحی الگوهای تأمین مالی عادلانه ترسیم می‌کند. در این راستا، به دلیل نابرابری فزاینده و محدودیت‌های نظام مالی متعارف، قرض‌الحسنه به عنوان سازوکاری بومی، اخلاق‌محور و مبتنی بر توزیع ریسک، ظرفیت بالایی برای توانمندسازی اقتصادی اقشار کم‌درآمد دارد. این پژوهش<span> </span>با هدف<span> </span>بررسی<span> </span>تأثیر<span> </span>تسهیلات قرض‌الحسنه<span> </span>برکت بر توانمندسازی اقتصادی روستاییان استان همدان با استفاده از شاخص‌های ترکیبی لگاتوم انجام شده است. روش پژوهش کمی و مبتنی بر داده‌های میدانی از دریافت‌کنندگان تسهیلات بوده است. ازاین‌رو، چهار مؤلفه اصلی توانمندسازی اقتصادی شامل کیفیت اقتصادی، محیط سرمایه‌گذاری، شرایط کارآفرینی و زیرساخت‌ها با روش دلفی و تلفیقی توسط خبرگان شناسایی و در قالب پرسشنامه 24 گویه‌ای دسته‌بندی شد. روایی پرسشنامه توسط نخبگان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تأیید و داده‌ها با مدل معادلات ساختاری و تحلیل عاملی تأییدی مرتبه اول و دوم تحلیل گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد اعتبارات خرد قرض‌الحسنه تأثیر مثبت، مستقیم و معناداری بر بهبود کیفیت اقتصادی (با قوی‌ترین اثر) و محیط سرمایه‌گذاری داشته است. مهم‌ترین دستاورد طرح، تسهیل دسترسی به اعتبارات و ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در روستاها بوده است. با این حال، تأثیر آن بر شرایط کارآفرینی و زیرساخت‌ها محدودتر بوده است. نتایج مؤید آن است که توانمندسازی پایدار توسط قرض‌الحسنه نیازمند تلفیق آن با سرمایه‌گذاری در بهبود محیط کسب‌وکار و زیرساخت‌ها است.</span>