پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی 2252-0597 14 55 2025 12 22 blue economy, requirements, necessities and challenges (With emphasis on sea-oriented development policies) اقتصاد آبی، الزامات، ضرورت‌ها و چالش‌ها (با تأکید بر سیاست‌های توسعه دریامحور) 773 804 243033 10.22034/es.2026.440745.1736 FA لیلا رحمتی پور استادیار گروه سیاسی، دفاعی ـ امنیتی پژوهشکده تحقیقات راهبردی، تهران، ایران محمدرضا مجیدی دانشیار گروه مطالعات منطقه دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2024 02 03 The definition of the sea-oriented economy, which is generally referred to as the blue economy in the world literature, is the sustainable use of the capacity of water resources and expanses, including oceans, seas, lakes, and islands, for the purpose of development, economic growth, and improvement. Livelihood situation, creating employment and ultimately increasing the GDP. Therefore, the water economy acts as a framework and policy for sustainable marine economic activities as well as new sea-based technologies. Being located next to the Persian Gulf, the Oman Sea, and the Caspian Sea, Iran is considered a maritime country and has advantages such as geopolitical location, rich energy resources, playing a role as a north-south corridor in Southwest Asia, and access to open waters. And employment generation is high<span dir="RTL" lang="FA">. </span>In this article, with a qualitative-interpretive method, an attempt will be made to answer this important question, which are the most important requirements and challenges of the water economy, and what solutions can be proposed to solve the challenges. In this regard, while presenting the definition of the concept of water economy and examining the requirements and necessity of the development of the sea economy, the challenges of the water economy will be examined and at the end, suggestions will be made regarding the optimal use of this strategic position in the field of the sea-oriented economy of the country. <span lang="FA">تعریف اقتصاد دریامحور که در ادبیات جهانی عموماً با عنوان اقتصاد آبی<span dir="LTR"><span>[1]</span></span> از آن یاد می‌شود، استفاده پایدار از ظرفیت منابع و گستره‌های آبی اعم از اقیانوس‌ها، دریاها، دریاچه‌ها و جزایر به‌منظور توسعه، رشد اقتصادی، بهبود وضعیت معیشت، ایجاد اشتغال و نهایتاً افزایش تولید ناخالص داخلی است؛ بنابراین اقتصاد آبی به‌عنوان یک چهارچوب و سیاست برای فعالیت‌های اقتصادی پایدار دریایی و همچنین فناوری‌های جدید مبتنی بر دریا عمل می‌کند. کشور ایران با قرارگرفتن در کنار خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر یک کشور دریایی محسوب شده و دارای مزیت‌هایی همچون موقعیت ژئوپلیتیک، منابع غنی انرژی، نقش‌آفرینی به‌عنوان کریدور شمال ـ جنوب در منطقه جنوب غرب آسیا، دسترسی به آب‌های آزاد و اشتغال‌زایی بالا است. در این نوشتار با روش کیفی ـ تفسیری تلاش خواهد شد به این سؤال مهم پاسخ داده شود که مهم‌ترین الزامات و ضرورت‌ها و چالش‌های اقتصاد آبی کدامند و چه راهکارهایی برای حل و رفع چالش‌ها می‌توان مطرح نمود. فرضیه‌ای که در این راستا مطرح می‌شود به این شکل می‌توان بیان کرد که اقتصاد دریا با رفع چالش‌های موجود در آن یکی از مهم‌ترین ارکان قدرت و ضرورت‌های قدرت هر کشوری محسوب می‌شود. بدین‌ترتیب در یک چهارچوب منطقی ابتدائاً ضمن ارائه تعریف مفهوم اقتصاد آبی و بررسی الزامات و ضرورت توسعه اقتصاد دریا، به بررسی چالش‌های اقتصاد آبی پرداخته و در پایان، پیشنهاداتی در خصوص استفاده بهینه از این ‌موقعیت راهبردی در عرصه اقتصاد دریامحور کشور ارائه گردد.</span> <br clear="all"> <span><span>[1]</span></span><span>. Blue Economy</span> https://econrahbord.csr.ir/article_243033_74962d95e32f056f42ce8f7c5befd70b.pdf