پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی 2252-0597 14 3 2025 09 23 Identifying and Ranking the Factors Contributing to Economic Corruption in Public Procurement Using the Fuzzy TOPSIS Approach شناسایی و رتبه‌بندی عوامل بروز فساد اقتصادی در خریدهای دولتی با رویکرد تاپسیس فازی 449 486 232852 10.22034/es.2025.516821.1852 FA حسین بختیاری استادیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران 0000-0003-0639-5173 علیرضا عبادی دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت دولتی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران. 0009-0008-9881-2352 علی یعقوبعلی‌ پورکندلجی دانشجوی دکتری مدیریت سیستم‌ها دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران. 0009-0007-1838-1701 Journal Article 2025 04 14 <span style="font-size: 8.0pt; mso-bidi-font-size: 10.0pt; line-height: 90%;">This study aims to identify and rank the factors contributing to economic Corruption in public procurement using a thematic analysis approach and the Fuzzy TOPSIS technique. The primary goal is to provide a structured framework for better understanding this phenomenon and identifying key components influencing procurement processes. Data were collected through semi-structured interviews with experts in the field and by reviewing credible documents and reports.</span><br><span style="font-size: 8.0pt; mso-bidi-font-size: 10.0pt; line-height: 90%;">The findings indicate that the factors contributing to corruption are categorized into three main groups: individual, legal, and structural. Within the individual category, issues such as lack of commitment among procurement officials, collusion with vendors, and insufficient skills were highlighted. In the legal domain, ambiguities in regulations, excessive discretionary powers of procurement officials, and the absence of deterrent laws were identified as significant challenges. Finally, in the structural category, the lack of transparency, inefficiency of oversight institutions, and the monopolistic nature of certain procurement activities had a significant impact.</span><br><span style="font-size: 8.0pt; mso-bidi-font-size: 10.0pt; line-height: 90%;">The final ranking, based on the Fuzzy TOPSIS model, revealed that conflict of interest, inefficiency of oversight institutions, monopolistic procurement practices, collusion between procurement officials and vendors, and lack of transparency were the most influential factors in fostering corruption. These findings underscore the importance of enhancing transparency, revising legal frameworks, and improving oversight efficiency in reducing corruption.</span><br><span style="font-size: 8.0pt; mso-bidi-font-size: 10.0pt; line-height: 90%;">The study recommends that future research explore the role of advanced technologies and e-government initiatives in promoting transparency and reducing corruption. Additionally, focusing on organizational culture and training procurement officials can be an effective step in preventing corruption. This research provides novel insights and an effective tool for designing reform policies and combating corruption in public procurement.</span> <span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; mso-ansi-font-size: 9.0pt; line-height: 90%; font-family: 'B Nazanin'; color: windowtext;">این پژوهش به شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر فساد اقتصادی در خریدهای دولتی با استفاده از رویکرد تحلیل مضمون و روش تاپسیس فازی پرداخته است. هدف اصلی پژوهش، ارائه چهارچوبی ساختاریافته برای درک بهتر این پدیده و شناسایی مؤلفه‌های کلیدی تأثیرگذار بر فرایندهای تدارکاتی بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان این حوزه و بررسی اسناد و گزارش‌های معتبر گردآوری شدند. نتایج پژوهش نشان داد عوامل فساد در سه دسته اصلی فردی، قانونی و ساختاری طبقه‌بندی می‌شوند. در بخش فردی، عواملی همچون عدم تعهد مأموران خرید، تبانی با فروشندگان و نبود مهارت‌های کافی برجسته شدند. در بخش قوانین و مقررات، ابهامات قانونی، اختیارات بیش از حد مأموران و عدم وجود قوانین بازدارنده به‌عنوان چالش‌های اصلی شناسایی شدند. درنهایت، در بخش ساختاری، عواملی مانند نبود شفافیت، ناکارآمدی نهادهای نظارتی و انحصاری‌بودن برخی از خریدهای دولتی، تأثیر به‌سزایی داشتند. رتبه‌بندی نهایی بر اساس مدل تاپسیس فازی نشان داد که تعارض منافع، ناکارآمدی نهادهای نظارتی، انحصاری بودن برخی خریدهای دولتی، تبانی مأموران خرید و فروشندگان کالا و فقدان شفافیت بیش‌ترین سهم را در ایجاد فساد دارند. این یافته‌ها بر اهمیت تقویت شفافیت، بازنگری در قوانین و ارتقای کارآمدی نظارت در کاهش فساد تأکید دارد. درنهایت پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های آتی به بررسی نقش فناوری‌های نوین و دولت الکترونیک در ارتقای شفافیت و کاهش فساد بپردازند. همچنین، توجه به فرهنگ سازمانی و آموزش مأموران خرید می‌تواند گام مؤثری در پیشگیری از فساد باشد. این پژوهش با ارائه بینش‌های نوین، ابزاری مؤثر برای تدوین سیاست‌های اصلاحی و مقابله با فساد در حوزه خریدهای دولتی فراهم کرده است.</span> https://econrahbord.csr.ir/article_232852_3e615462b5676cc80d4c07ea35e6e719.pdf