پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد اقتصادی 2252-0597 7 27 2018 12 22 Analysing the Money creatiom process in Irans Economy بررسی فرایند خلق پول شبکه بانکی در اقتصاد ایران 135 166 105280 FA حسین صمصامی استادیار دانشکدة علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی 0009-0009-5657-3311 محمد اخباری دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه عدالت Journal Article 2019 06 18 The aim of this paper is to assess –on both theoretical and empirical grounds–the two main views regarding the money creation process, namely the endogenous and exogenous money approaches. After analysing the main issues and the related empirical literature, we will apply a VAR and VECM methodology to the Iran in the period 1379-1398 to assess the causal relationship between a number of critical variables that are supposed to determine the money supply, i.e., the monetary base, bank deposits and bank loans. The empirical analysis carried out supports the endogenous money approach. هدف مقاله حاضر ارزیابی نظری و تجربی دو رویکرد معطوف به فرایند خلق پول یعنی درون‌زایی و برون‌زایی خلق پول است. پس از بررسی ادبیات موضوع، به منظور ارزیابی رابطه علیت بین سه متغیر پولی (پایه پولی، تسهیلات بانکی و سپرده‌های بانکی)، مدل‌های VAR و VECM به همراه مدل کوتاه‌مدت تودا و یاماموتو[1](1995) با استفاده از داده‌های ماهانه طی دوره 1379 تا مرداد  1398 برای اقتصاد ایران برآورد می‌شوند. نتایج برآوردها حاکی از تأیید درون‌زایی پول در اقتصاد ایران است. به طور خاص نشان داده می شود که در بلندمدت تسهیلات بانکی عامل تعیین‌کننده تحولات پایه پولی است و نه بالعکس و در کوتاه‌مدت رابطه بین این دو متغیر دوطرفه می‌باشد. با توجه به یافته‌‌های مقاله حاضر ضروری است سیاست‌گذار پولی و نهاد ناظر بر فعالیت‌های بانکی به واسطه توانایی بانک‌ها در خلق اعتبار، نقش بسیار فعالی در نظارت بر نحوه خلق و مصرف منابع پولی بانک‌ها داشته باشند و برای این منظور لازم است بازنگری در استقلال بانک‌ها در مصرف منابع مالی صورت گیرد. https://econrahbord.csr.ir/article_105280_22d6cc80414f415c04a4da6d7d0f462a.pdf